एकाइ ५४ · जनसङ्ख्या व्यवस्थापन

जनसङ्ख्या व्यवस्थापन

सामाजिक अध्ययनविषय
१३ minअनुमानित समय

यस पाठका शब्द स्वास्थ्य, परिवार र नीतिसँग जोडिएका छन्। कतिपय शब्द अघिल्ला पाठमा पनि आइसकेका छन्, दोहोर्‍याएर पढ्दा अर्थ पक्का हुन्छ।

शब्दअर्थ
जनसङ्ख्या व्यवस्थापनजनसङ्ख्या र उपलब्ध स्रोतबिच सन्तुलन मिलाउने काम
जनसङ्ख्या नियन्त्रणजनसङ्ख्या बढ्ने गति घटाउने प्रयास
वृद्धिदरएक वर्षमा जनसङ्ख्या कति प्रतिशतले बढ्यो भन्ने नाप
वार्षिकप्रत्येक वर्षको
तीव्र वृद्धिछिटो गतिमा बढ्ने अवस्था
अभावनपुग हुने वा नहुने अवस्था
भोकमरीखान नपाएर हुने गम्भीर अवस्था
बेरोजगारीकाम गर्न सक्ने भएर पनि काम नपाएको अवस्था
जनशक्तिकाम गर्न सक्ने मानिसको समूह
परिचालनकाममा लगाउने वा चलायमान बनाउने प्रक्रिया
नीतिकुनै विषयमा राज्यले अपनाउने मार्गदर्शक निर्णय
जन्मान्तरएक बच्चापछि अर्को बच्चा जन्मिने बिचको समय अवधि
उपयुक्त उमेरकुनै काम गर्न मिल्ने ठिक उमेर
साक्षरतापढ्न र लेख्न जान्ने अवस्था
प्रजनन स्वास्थ्यसन्तान जन्माउने प्रक्रियासँग सम्बन्धित स्वास्थ्य
प्रजनन दरऔसतमा प्रति महिला जन्मने बच्चाको सङ्ख्या
मृत्युदरनिश्चित समयमा हुने मृत्युको प्रतिशत
शिशु मृत्युदरएक वर्षभन्दा कम उमेरका शिशुको मृत्युदर
बाल मृत्युदरबालबालिकाको मृत्युदर
लैङ्गिक भेदभावलिङ्गका आधारमा गरिने असमान व्यवहार
लैङ्गिक समानतासबै लिङ्गका मानिसलाई समान महत्त्व र अवसर दिने अवस्था
परिवार नियोजनकति बच्चा र कहिले जन्माउने भनी योजनाबद्ध निर्णय गर्ने व्यवस्था
स्वास्थ्य चौकीस्थानीय तहमा रहेको आधारभूत स्वास्थ्य सेवा केन्द्र
विस्तारफैलाउने वा बढाउने काम
वितरणमा समानतासबै ठाउँमा बराबर रूपमा पुर्‍याइने अवस्था
बस्तीमानिस बसोबास गर्ने ठाउँ
बसाइँसराइएक ठाउँबाट अर्को ठाउँमा बसोबास सार्ने काम
अडानदृढतापूर्वक लिइएको निर्णय
परामर्शसल्लाह र सुझाव दिने काम