प्रस्तोता नोट: पाठ सुरु गर्नुअघि कक्षालाई एउटा प्रश्न सोध्नुहोस्: लोकतन्त्र कहाँ हुन्छ? धेरैले भन्नेछन्, सिंहदरबारमा, सरकारमा, निर्वाचनमा। सबै जवाफ पाटीमा लेख्नुहोस्। अनि सोध्नुहोस्, यो कक्षामा लोकतन्त्र छ? कक्षा अलमलिन्छ, र त्यही अलमल यहाँ चाहिएको हो। भन्नुहोस्, आजको पाठको पहिलो वाक्यमै तीन शब्द छन्: सरकार, समाज र व्यक्ति। अर्थात् लोकतन्त्र सरकारको मात्र कुरा होइन। पाटीमा एउटा वाक्य लेखेर छाड्नुहोस्: लोकतन्त्र यहीँ, यही कक्षामा। कक्षामा कुनै दल वा नेताको नाम नआओस्, त्यसमा ध्यान दिनुहोस्।