समसामयिक गतिविधि

समसामयिक घटना वा गतिविधि भनेको हालसालै घटेका घटना वा गतिविधि हुन् । हाम्रो वरिपरि, देश तथा विदेशमा घटेका महत्त्वपूर्ण घटना वा गतिविधि पनि समसामयिक विषय हुन् । गाउँमा नयाँ स्वास्थ्य चौकी खुल्नु, विद्यालयमा खेलकुद प्रतियोगिता हुनु, देशमा नयाँ सडक बन्नु वा संसारभर कुनै रोग फैलिनु, यी सबै समसामयिक गतिविधिका उदाहरण हुन् ।

समसामयिक विषयको जानकारी राख्ने मानिसले आफ्नो समाज र संसारमा के भइरहेको छ भन्ने कुरा बुझ्छ । त्यसैले पत्रिका पढ्ने, रेडियो सुन्ने, टेलिभिजन हेर्ने र घरका सदस्यसँग छलफल गर्ने बानी विद्यार्थीका लागि उपयोगी हुन्छ । संसारमा घटेका केही महत्त्वपूर्ण समसामयिक गतिविधिको चर्चा तल गरिएको छ ।

कोरोना भाइरसको कारण सिर्जित रोगलाई कोभिड-१९ भनिन्छ । संसारका अधिकांश देशहरूमा यसको प्रभाव परेको छ । ठुलो सङ्ख्यामा मानिसहरू यसबाट प्रभावित हुँदा संसार नै बन्दाबन्दीको अवस्थाबाट गुज्रनु पर्‍यो । विद्यालय बन्द भए, बजार बन्द भए र मानिसहरू घरभित्रै बस्नुपर्ने अवस्था आयो ।

चीनको वुहानबाट सुरुभएको यस महामारीले धेरै जनधनको क्षति गरेको छ । सन् २०१९ को डिसेम्बरमा पत्ता लागेको यो भाइरस जनावरबाट मानिसमा सरेको आशङ्का गरिएको छ । विश्वका सबै जसो देशमा यसको सङ्क्रमण देखा परेको छ ।

यस भाइरसबाट धेरै प्रभावित भएका देशहरू यी हुन् :

• अमेरिका
• ब्राजिल
• भारत
• मेक्सिको
• जर्मनी
• बेलायत

नेपाल पनि यस महामारीको कारण धेरै प्रभावित रह्यो । यसले शिक्षा, स्वास्थ्य, पर्यटन, व्यापार आदि क्षेत्रमा नराम्रो असर पार्‍यो । विद्यालय लामो समय बन्द हुँदा पढाइ रोकियो, अस्पतालमा बिरामीको चाप बढ्यो, विदेशी पर्यटक आउन छाडे र किनबेच घट्दा व्यापारीलाई घाटा भयो ।

कोरोना भाइरसले सङ्क्रमण गरेपछि सुरुआती लक्षण रुघाखोकीसँग मिल्दोजुल्दो देखिन्छ । त्यसैले सुरुमा यो साधारण रुघाखोकी जस्तै लाग्न सक्छ । यस रोगका मुख्य लक्षण यी हुन् :

• उच्च ज्वरो आउने
• टाउको दुख्ने
• सास फेर्न गाह्रो हुने

कतिपय अवस्थामा बिरामीको मृत्यु पनि हुन सक्छ । त्यसैले यस्ता लक्षण देखिएमा हेलचेक्र्याइँ नगरी स्वास्थ्यकर्मीको सल्लाह लिनुपर्छ ।

यो भाइरस सजिलै एक व्यक्तिबाट अर्कामा सर्छ । त्यसैले यो भाइरसबाट सुरक्षित हुने प्रमुख उपाय भनेको एक अर्कोबिच भौतिक दुरी (शारीरिक दुरी) कायम गर्नु हो ।

तलका कुरा नियमित रूपमा गरेमा यस रोगबाट बच्न सकिन्छ :

• रुघाखोकी लागेका व्यक्तिहरूको सम्पर्कमा नरहने
• भिडभाडबाट टाढा बस्ने
• साबुन पानीले नियमित हात धुने
• स्यानिटाइजरको प्रयोग गर्ने
• बाहिर हिँड्दा मास्क प्रयोग गर्ने

काठमाडौँ उपत्यका प्रवेश गर्ने मुख्य नाका नागढुङ्गामा सुरुङ मार्ग निर्माणको सुरुआत भएको छ । नागढुङ्गाको उकालो बाटोमा सवारीको चाप बढी हुने भएकाले यो सुरुङ मार्ग बनेपछि आउने जाने काम छिटो र सजिलो हुने अपेक्षा गरिएको छ ।

यो आयोजना सुरुङ र सडक गरी जम्मा पाँच किलोमिटर लामो हुने छ । यसअन्तर्गत सुरुङको लम्बाइ २.६८ किलोमिटर रहेको छ । आकस्मिक घटना भए सजिलै उद्धार गर्न आकस्मिक सुरुङको निर्माणसमेत गरिने छ । आयोजनाका मुख्य कुरा तल दिइएका छन् :

यो आयोजना ४२ महिनाभित्र कार्यसम्पन्न गरिसक्ने लक्ष्य छ । यो आयोजना सम्पन्न गर्न कुल २२ अर्ब रुपियाँ लाग्ने अनुमान छ । जापान सरकारको सहयोगमा यो आयोजना सञ्चालन गरिएको छ ।

१३ औँ दक्षिण एसियाली खेलकुद नेपालले सफलतापूर्वक सम्पन्न गर्‍यो । मिति २०७६ मङ्सिर १५ देखि २४ सम्म आयोजना गरिएको उक्त खेलमा कुल २६ खेल समावेश थिए । काठमाडौँ, पोखरा र जनकपुरमा खेलिएका विभिन्न खेलहरूमा २९१० खेलाडी समावेश थिए ।

उक्त खेलकुदको मस्कट कृष्णसार थियो । १०६३ ओटा पदकका लागि खेलाडीहरूले प्रतिस्पर्धा गरेका थिए ।

उक्त खेलकुदमा सहभागी देशहरूले प्राप्त गरेका पदकको तालिका यसप्रकार छ । यसमा नेपालले पाएको पदक पनि समावेश छ :

तालिका पढ्दा प्रत्येक हरफले एउटा देशले जितेको स्वर्ण, रजत र कास्य पदक देखाउँछ र अन्तिम महलले ती तिनैको जोड देखाउँछ । यस तालिकाअनुसार सबैभन्दा धेरै पदक भारतले जित्यो र नेपाल दोस्रो स्थानमा रह्यो । आफ्नै देशमा खेल भएकाले नेपाली खेलाडीले राम्रो प्रदर्शन गरे ।

माथि चर्चा गरिएका तीन विषय पनि आ-आफ्नो समयमा सबैले चासो राखेका समसामयिक गतिविधि हुन् । एउटा रोगले संसारभरको जनजीवन बदल्यो, एउटा आयोजनाले यातायातलाई सहज बनाउने भयो र एउटा खेलकुदले देशको नाम उचाल्यो ।

समसामयिक गतिविधिको जानकारी राख्न पत्रपत्रिका पढ्ने, रेडियो र टेलिभिजनका समाचार सुन्ने र आफ्नो समुदायमा भइरहेका कामबारे ठुला मानिससँग सोध्ने गर्नुपर्छ । जानेका कुरा कापीमा मिति सहित टिपोट गर्दा पछि सम्झन सजिलो हुन्छ ।