ज्येष्ठ नागरिकहरूप्रति हाम्रो दायित्व शीर्षकमा रहेको वक्तृता रूपक विधाअन्तर्गतको एक उपविधाको रूपमा रहेको पाठ हो। वक्तृता कुनै विषयमाथि दिइने प्रवचन वा वक्ताको धारणा हो। अभिव्यक्ति क्षमता बढाउन र तर्कवितर्क गर्ने क्षमता विकास गर्न वक्तृताको विशेष भूमिका हुन्छ। वक्तृता शिक्षणले अरूको कुरा सुन्ने, आफ्नो विचार अभिनय र हाउभाउसहित प्रस्तुत गर्ने सिपको विकास गराउँछ।
पाठ ३ मा संवाद पढिएको थियो, जहाँ दुई जना बोल्थे र एकअर्कालाई जवाफ दिन्थे। वक्तृतामा एक जना बोल्छन् र बाँकी सबै सुन्छन्। यही एउटा फरकले सबै कुरा बदलिदिन्छ। संवादमा अर्कोले नबुझे फेरि सोध्न सक्छ। वक्तृतामा त्यो मौका हुँदैन, त्यसैले पहिलो पटकमै प्रस्ट हुनुपर्छ। यसैले वक्तृतामा क्रम, तर्क र प्रस्ट भाषा तिनै अनिवार्य हुन्छन्।
पाठको मुख्य भनाइ
ज्येष्ठ नागरिकहरूका खारिएको ज्ञान र अनुभव हाम्रा लागि मार्गदर्शन हुन्।
खारिएको भन्ने शब्दमा ध्यान दिनुहोस्। खारिनु भनेको आगोमा तापिएर शुद्ध हुनु हो, जसरी सुन खारिन्छ। वक्ताले ज्ञान भनेनन्, खारिएको ज्ञान भने। अर्थात् किताबबाट पढेको होइन, जीवनभरका अनुभवबाट तापिएर बाँकी रहेको ज्ञान। यही एउटा शब्दले पूरै वक्तृताको तर्क बोकेको छ।
ज्येष्ठ नागरिकप्रति हाम्रो दायित्व
| दायित्व | के गर्ने |
|---|---|
| सम्मान | आदरपूर्वक बोल्ने, उहाँहरूको उपस्थितिमा उचित व्यवहार गर्ने |
| सुन्ने | उहाँहरूका अनुभव र सल्लाह ध्यान दिएर सुन्ने |
| हेरचाह | स्वास्थ्य, औषधि र दैनिक आवश्यकताको ख्याल गर्ने |
| समय दिने | उहाँहरूसँग बसेर कुरा गर्ने, एक्लो हुन नदिने |
| ज्ञान लिने | उहाँहरूका सिप र अनुभव सिकेर जोगाउने |
माथिका पाँचमध्ये पहिलो तिन कुरा हामी प्रायः सम्झन्छौँ। चौथो र पाँचौँ चाहिँ छुट्छन्। समय दिनु पैसाभन्दा गाह्रो हुन्छ, र प्रायः ज्येष्ठ नागरिकलाई सबैभन्दा बढी त्यही चाहिन्छ। र ज्ञान लिनु दायित्व हो भन्ने त धेरैले सोच्दैनन्, तर वक्ताले ठ्याक्कै त्यही भनेका छन्: उहाँहरूको अनुभव हाम्रा लागि मार्गदर्शन हो। नसोधेसम्म त्यो ज्ञान हराउँछ।
वक्तृताको संरचना
| भाग | के गर्ने |
|---|---|
| सम्बोधन | सभाध्यक्ष, अतिथि र श्रोतालाई अभिवादन |
| विषय प्रवेश | आज म कुन विषयमा बोल्दै छु भन्ने प्रस्ट पार्ने |
| मुख्य भाग | तर्क, तथ्य र उदाहरण, क्रम मिलाएर |
| निष्कर्ष | मुख्य कुरा दोहोर्याएर टुङ्ग्याउने |
| धन्यवाद | सुनिदिएकोमा आभार व्यक्त गर्ने |
वक्तृता लेखेर मात्र पुग्दैन, प्रस्तुत गर्नुपर्छ। यसमा तिन कुरा काम लाग्छन्। पहिलो, स्वर: सबैले सुन्ने गरी, तर कराएर होइन। दोस्रो, आँखा: कागज मात्र नहेरी श्रोतातिर हेर्ने। तेस्रो, हाउभाउ: महत्त्वपूर्ण कुरामा हातको सङ्केत। यी तिनैले बोलेको कुरालाई बलियो बनाउँछन्। यही कारण वक्तृतालाई अभिनयसहित प्रस्तुत गर्न भनिएको हो।
पूरा पाठ तपाईंकै लागि तयार छ
क्रियाकलाप, अभ्यास परीक्षा, प्रस्तुतीकरण र भिडियो हेर्न - र हरेक विषयमा आफ्नो प्रगति र आत्मविश्वास स्कोर ट्र्याक गर्न - निःशुल्क खाता बनाउनुहोस्।
पूरा पाठ तपाईंकै लागि तयार छ
क्रियाकलाप, अभ्यास परीक्षा, प्रस्तुतीकरण र भिडियो हेर्न - र हरेक विषयमा आफ्नो प्रगति र आत्मविश्वास स्कोर ट्र्याक गर्न - निःशुल्क खाता बनाउनुहोस्।