विश्वका समसामयिक घटना

माथिको परिभाषामा अन्तिम वाक्य सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण छ, यस्ता घटनाहरूले समाज, देश र विश्वमा विभिन्न खालका प्रभावहरूसमेत पार्छन्।

यसको प्रमाण यसै पाठभित्र छ। ध्यानले हेर्नुहोस्।

कोभिड १९ चीनको एउटा सहरमा देखिएको रोग थियो। तर त्यसैका कारण जापानको टोकियोमा हुने ओलम्पिक एक वर्ष सारियो। र त्यसैका कारण नेपालका विद्यालय बन्द भई विद्यार्थीको सिकाइ प्रभावित भयो।

अर्थात् एउटा ठाउँमा घटेको एउटा घटनाले संसारका अरू घटनासमेत बदल्यो।

यही नै यस एकाइको सिङ्गो सन्देश हो। कुनै देश एक्लो छैन। भूपरिवेष्टित हुनुले पनि यही देखायो, सार्कले पनि यही देखायो, इन्टरनेटले पनि यही देखायो, र आजका समसामयिक घटनाले पनि यही देखाउँछन्।

माथिको तालिकाका पाँच हरफ छुट्टाछुट्टै होइनन्, यी एउटै साङ्लोका कडी हुन्।

रोग फैलिन नदिन आवागमन रोकियो। आवागमन रोकिँदा कलकारखाना र कार्यालय बन्द भए। ती बन्द हुँदा रोजगारी गुम्यो। रोजगारी गुम्दा आम्दानी घट्यो। र आम्दानी घट्दा विकास निर्माणका काम पनि रोकिए।

अर्थात् एउटा स्वास्थ्य समस्याले अर्थतन्त्र, रोजगारी र शिक्षा सबैलाई छोयो।

यही कुरा हामीले अघिल्ला एकाइमा पढेका साङ्लोसँग मिल्दो छ, जहाँ कृषि, उद्योग र व्यापार एउटै साङ्लोका कडी थिए। यहाँ पनि एउटा कडी अड्किँदा बाँकी सबै अड्किए।

अनि अन्तिम वाक्यले आशा पनि देखाउँछ। वैज्ञानिकहरूले खोप पत्ता लगाए र जनजीवन बिस्तारै सहज हुन थाल्यो। अर्थात् ज्ञान र विज्ञानले नै बाटो खोल्यो।

यो खण्डमा एउटा वाक्य छ जुन नछुटाउनुहोस्, कोरोना भाइरसको विश्वव्यापी सङ्क्रमणका कारण ओलम्पिक प्रतियोगिता एक वर्षपछि सारिएको थियो।

यसैले यो पाठको मुख्य कुरा प्रमाणित हुन्छ। चीनको एउटा सहरमा देखिएको रोगले जापानमा हुने खेलकुद प्रतियोगिता सार्न बाध्य बनायो।

यसैले नाममा पनि रोचक कुरा छ। प्रतियोगिता सन् २०२१ मा भयो, तर यसको नाम अझै टोकियो ओलम्पिक २०२० नै रह्यो।

अनि अर्को कुरा पनि सोच्नुहोस्। महामारीबिच पनि ३३ ओटा खेल र ११ हजार खेलाडीसहित प्रतियोगिता सम्पन्न भयो। अर्थात् कठिन अवस्थामा पनि योजना र सतर्कताका साथ काम गर्न सकिन्छ।

यो एकाइको अन्तिम पाठ हो, त्यसैले पाँचै पाठ एकसाथ हेरौँ।

पाठ १ मा हामीले भूगोल पढ्यौँ, अर्थात् नेपाल भूपरिवेष्टित छ र त्यही तथ्यलाई भूजडित पनि भन्न सकिन्छ।

पाठ २ मा क्षेत्रीय सहयोग पढ्यौँ, अर्थात् सार्क, र त्यसको जरो एउटै वाक्यमा थियो कि कुनै समस्या सिमानामा रोकिँदैन।

पाठ ३ मा प्रविधि पढ्यौँ, अर्थात् सूचना प्रविधिले दुरी मेटायो र संसार नजिक बनायो।

पाठ ४ मा जिम्मेवारी पढ्यौँ, अर्थात् त्यही प्रविधि सचेत भई चलाउनुपर्छ।

र आज देख्यौँ, संसारमा घटेका घटना हामीसम्म आइपुग्छन्।

यी पाँचै पाठको साझा सन्देश एउटै छ। कुनै देश एक्लो छैन। हामी एउटै संसारका बासिन्दा हौँ, र यहाँ अरूको सुख दुःख हाम्रो पनि हुन्छ।

यसैले समसामयिक घटनासँग परिचित रहनु राम्रो नागरिकको गुण हो। घटना जान्नु मात्र होइन, त्यसले हामीमाथि के असर पार्छ भनी सोच्नु पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण छ।