पाठ · भाइलाई चिठी

भाइलाई चिठी

नेपालीविषय
१२ minअनुमानित समय
परिचय

भाइलाई चिठी व्यावहारिक लेखन सिपअन्तर्गतको चिठी विधाको पाठ हो। चिठी शिक्षणको प्रमुख उद्देश्य व्यावहारिक लेखन सिपको विकास गर्नु हो। यसमा एउटी दिदी वा दाजुले आफ्नो भाइलाई लेखेको चिठीमार्फत सन्देश कसरी पठाइन्छ, चिठीको संरचना कस्तो हुन्छ र आत्मीय भाषा कसरी लेखिन्छ भन्ने देखाइएको छ।

चिठी अरू लेखाइभन्दा फरक किन हुन्छ

निबन्ध सबैका लागि लेखिन्छ, चिठी एक जनाका लागि लेखिन्छ। यही एउटा फरकले सबै कुरा बदलिदिन्छ। चिठीमा तपाईंलाई थाहा हुन्छ कि पढ्ने मान्छे को हो, उसको उमेर के हो, नाता के हो, र उसले कुन कुरा पहिले नै जान्दछ। त्यसैले चिठीमा सबै कुरा खोलेर भन्नु पर्दैन र भाषा पनि आत्मीय हुन्छ। चिठी लेख्नुअघि सधैँ आफैँलाई सोध्नुहोस्: यो कसका लागि लेख्दै छु? उत्तर मिलेपछि भाषा आफैँ मिल्छ।

चिठीको संरचना

व्यक्तिगत चिठीका दस भाग हुन्छन्। यही क्रम पालना गर्नुहोस्।

क्रमभागकहाँ लेख्ने
मितिदायाँ माथि
ठेगानामितिमुनि, दायाँ
सम्बोधनबायाँ, जस्तै प्रिय भाइ
अभिवादनसम्बोधनमुनि
सन्चो बिसन्चोको खबर र पत्र लेख्नुको कारणपहिलो अनुच्छेद
चिठीको पेटबोली (मुख्य कुरा)बिचका अनुच्छेद
समापनअन्तिम अनुच्छेद
नातादायाँ तल
नामनातामुनि
१०खामको नमुना (पठाउने र पाउनेको पूर्ण विवरणसहित)छुट्टै
पाँचौँ र छैटौँ भाग नमिसाउनुहोस्

परीक्षामा सबैभन्दा बढी अङ्क यहीँ गुम्छ। भाग ५ मा दुई कुरा मात्र आउँछन्: सन्चो बिसन्चोको खबर, र म किन लेख्दै छु भन्ने। भाग ६ मा मात्र मुख्य कुरा आउँछ। धेरै विद्यार्थी सम्बोधनपछि सिधै मुख्य कुरामा हाम फाल्छन्, र चिठी रुखो सुनिन्छ। कल्पना गर्नुहोस्, कोही घरमा आउनासाथ आफ्नो काम मात्र भन्न थाल्यो भने कस्तो लाग्छ? चिठीमा पनि त्यस्तै हो। पहिले सोध्नुहोस्, अनि भन्नुहोस्।

चिठीको ढाँचा, हेर्दा कस्तो देखिन्छ

मिति: २०८१ साल ...
ठेगाना: ...
प्रिय भाइ,
सप्रेम अभिवादन।
यहाँ सबै सन्चै छौँ, त्यहाँ पनि सन्चै होला भन्ने आशा गर्दछु। आज तिमीलाई एउटा कुरा भन्न मन लागेर यो पत्र लेख्दै छु।
(मुख्य कुरा, एक वा दुई अनुच्छेदमा)
अब यत्ति नै। घरमा सबैलाई मेरो सम्झना भन्दिनू। जवाफको पर्खाइमा।
तिम्री दिदी
(नाम)
आत्मीयता कहाँबाट आउँछ

चिठी आत्मीय हुनु भनेको धेरै मीठा शब्द हाल्नु होइन। आत्मीयता तिन ठाउँबाट आउँछ। पहिलो, सम्बोधन: प्रिय भाइ भन्दा नाता जोडिन्छ। दोस्रो, साझा कुरा: दुवैले जान्ने कुनै कुरा सम्झनु, जस्तै घरको बारी, कुनै पुरानो घटना। तेस्रो, सोधाइ: उसको बारेमा प्रश्न सोध्नु। तेस्रो कुरा सबैभन्दा बढी छुट्छ। जुन चिठीमा एउटा पनि प्रश्न हुँदैन, त्यो चिठी सूचना बन्छ, चिठी रहँदैन।

🔐

पूरा पाठ तपाईंकै लागि तयार छ

क्रियाकलाप, अभ्यास परीक्षा, प्रस्तुतीकरण र भिडियो हेर्न - र हरेक विषयमा आफ्नो प्रगति र आत्मविश्वास स्कोर ट्र्याक गर्न - निःशुल्क खाता बनाउनुहोस्।

शिष्टाचार र सम्बोधनजन्य शब्द

चिठी लेख्दा को सँग लेख्दै हुनुहुन्छ त्यसअनुसार सम्बोधनशिष्टाचारका शब्द फेरिन्छन्। यो नमिलाउँदा चिठी बेढङ्गको सुनिन्छ।

🔐

यहाँ अरू १७ खण्ड छन् - सबै पढ्न लगइन गर्नुहोस्।

क्रियाकलाप १

चिठीको संरचना पहिचान

विधिपाठ्य चिठी पढेर त्यसमा दस भागमध्ये कुन कुन भाग कहाँ छन् चिनोट गर्नुहोस् र किनारामा नम्बर लेख्नुहोस्।
अनि जाँच्नुहोस्कुनै भाग छुटेको छ कि? क्रम मिलेको छ कि? र भाग ५ र भाग ६ मिसिएको त छैन?
🔐

यो क्रियाकलाप १ (जम्मा ६) को झलक हो - पूरै हेर्न लगइन गर्नुहोस्।

भाइलाई चिठी व्यावहारिक लेखन सिपअन्तर्गतको चिठी विधाको पाठ हो।

🔐

याद राख्नुपर्ने अरू ९ बुँदा छन् - बाँकी हेर्न लगइन गर्नुहोस्।

चिठी विधा भनेको के हो? यो निबन्धभन्दा कसरी फरक छ?
व्यक्तिगत चिठीका भाग कति र कुन कुन हुन्छन्?
चिठीको पाँचौँ र छैटौँ भागमा के फरक छ?
चिठीमा आत्मीयता कहाँबाट आउँछ?
अपूर्ण पक्ष भनेको के हो? तिनै कालका उदाहरण दिनुहोस्।
पूर्ण र अपूर्ण पक्षबिच के फरक छ?
द्वित्व शब्द भनेको के हो? यसका किसिम उदाहरणसहित लेख्नुहोस्।
चियासिया जस्ता शब्दमा सिया को के अर्थ छ?
चिठीमा सम्बोधन र अभिवादन छान्दा के ध्यान दिनुपर्छ?
१०चिठीमा राम्रो जिज्ञासा कस्तो हुन्छ?

प्रश्न १ / १०

1भाइलाई चिठी कुन विधाको पाठ हो?
🔐

यस विषयको भिडियो हेर्न लगइन गर्नुहोस्।

स्लाइड १ / ४
पाठ ६ · चिठी

भाइलाई चिठी

व्यावहारिक लेखन · नेपाली, कक्षा ७

निबन्ध सबैका लागि लेखिन्छ। चिठी एक जनाका लागि लेखिन्छ।

🔐

8 more slides are waiting

Create a free account to watch the full presentation.

Create free account Sign in

प्रस्तोता नोट: सोध्नुहोस्, तपाईंले कहिल्यै हातले चिठी लेख्नुभएको छ? धेरैको हात उठ्दैन, र त्यो नै रोचक कुरा हो। अनि सोध्नुहोस्, मोबाइलमा सन्देश पठाउनुहुन्छ? सबैको उठ्छ। भन्नुहोस्, त्यसो भए चिठी हराएको होइन, रूप फेरिएको हो। तर एउटा फरक छ: सन्देशमा हामी सिधै कामको कुरा लेख्छौँ, चिठीमा पहिले सन्चो सोध्छौँ। आजको पाठले त्यही सोध्ने कला सिकाउँछ, जुन सन्देश लेख्दा पनि काम लाग्छ। यसरी सुरु गर्दा चिठी पुरानो कुरा होइन भन्ने लाग्छ।