पाठ १३ · ज्येष्ठ नागरिकहरूप्रति हाम्रो दायित्व

ज्येष्ठ नागरिकहरूप्रति हाम्रो दायित्व

नेपालीविषय
१२ minअनुमानित समय
परिचय

ज्येष्ठ नागरिकहरूप्रति हाम्रो दायित्व शीर्षकमा रहेको वक्तृता रूपक विधाअन्तर्गतको एक उपविधाको रूपमा रहेको पाठ हो। वक्तृता कुनै विषयमाथि दिइने प्रवचन वा वक्ताको धारणा हो। अभिव्यक्ति क्षमता बढाउन र तर्कवितर्क गर्ने क्षमता विकास गर्न वक्तृताको विशेष भूमिका हुन्छ। वक्तृता शिक्षणले अरूको कुरा सुन्ने, आफ्नो विचार अभिनय र हाउभाउसहित प्रस्तुत गर्ने सिपको विकास गराउँछ।

वक्तृता संवादभन्दा कसरी फरक छ

पाठ ३ मा संवाद पढिएको थियो, जहाँ दुई जना बोल्थे र एकअर्कालाई जवाफ दिन्थे। वक्तृतामा एक जना बोल्छन् र बाँकी सबै सुन्छन्। यही एउटा फरकले सबै कुरा बदलिदिन्छ। संवादमा अर्कोले नबुझे फेरि सोध्न सक्छ। वक्तृतामा त्यो मौका हुँदैन, त्यसैले पहिलो पटकमै प्रस्ट हुनुपर्छ। यसैले वक्तृतामा क्रम, तर्क र प्रस्ट भाषा तिनै अनिवार्य हुन्छन्।

पाठको मुख्य भनाइ

वक्ता अभिलेख पासवानको भनाइ

ज्येष्ठ नागरिकहरूका खारिएको ज्ञान र अनुभव हाम्रा लागि मार्गदर्शन हुन्।

खारिएको भन्ने शब्दमा ध्यान दिनुहोस्। खारिनु भनेको आगोमा तापिएर शुद्ध हुनु हो, जसरी सुन खारिन्छ। वक्ताले ज्ञान भनेनन्, खारिएको ज्ञान भने। अर्थात् किताबबाट पढेको होइन, जीवनभरका अनुभवबाट तापिएर बाँकी रहेको ज्ञान। यही एउटा शब्दले पूरै वक्तृताको तर्क बोकेको छ।

ज्येष्ठ नागरिकप्रति हाम्रो दायित्व

दायित्वके गर्ने
सम्मानआदरपूर्वक बोल्ने, उहाँहरूको उपस्थितिमा उचित व्यवहार गर्ने
सुन्नेउहाँहरूका अनुभव र सल्लाह ध्यान दिएर सुन्ने
हेरचाहस्वास्थ्य, औषधि र दैनिक आवश्यकताको ख्याल गर्ने
समय दिनेउहाँहरूसँग बसेर कुरा गर्ने, एक्लो हुन नदिने
ज्ञान लिनेउहाँहरूका सिप र अनुभव सिकेर जोगाउने
सबैभन्दा बढी छुट्ने दायित्व

माथिका पाँचमध्ये पहिलो तिन कुरा हामी प्रायः सम्झन्छौँ। चौथो र पाँचौँ चाहिँ छुट्छन्। समय दिनु पैसाभन्दा गाह्रो हुन्छ, र प्रायः ज्येष्ठ नागरिकलाई सबैभन्दा बढी त्यही चाहिन्छ। र ज्ञान लिनु दायित्व हो भन्ने त धेरैले सोच्दैनन्, तर वक्ताले ठ्याक्कै त्यही भनेका छन्: उहाँहरूको अनुभव हाम्रा लागि मार्गदर्शन हो। नसोधेसम्म त्यो ज्ञान हराउँछ।

वक्तृताको संरचना

भागके गर्ने
सम्बोधनसभाध्यक्ष, अतिथि र श्रोतालाई अभिवादन
विषय प्रवेशआज म कुन विषयमा बोल्दै छु भन्ने प्रस्ट पार्ने
मुख्य भागतर्क, तथ्य र उदाहरण, क्रम मिलाएर
निष्कर्षमुख्य कुरा दोहोर्‍याएर टुङ्ग्याउने
धन्यवादसुनिदिएकोमा आभार व्यक्त गर्ने
वक्तृतामा हाउभाउ पनि भाषा हो

वक्तृता लेखेर मात्र पुग्दैन, प्रस्तुत गर्नुपर्छ। यसमा तिन कुरा काम लाग्छन्। पहिलो, स्वर: सबैले सुन्ने गरी, तर कराएर होइन। दोस्रो, आँखा: कागज मात्र नहेरी श्रोतातिर हेर्ने। तेस्रो, हाउभाउ: महत्त्वपूर्ण कुरामा हातको सङ्केत। यी तिनैले बोलेको कुरालाई बलियो बनाउँछन्। यही कारण वक्तृतालाई अभिनयसहित प्रस्तुत गर्न भनिएको हो।

🔐

पूरा पाठ तपाईंकै लागि तयार छ

क्रियाकलाप, अभ्यास परीक्षा, प्रस्तुतीकरण र भिडियो हेर्न - र हरेक विषयमा आफ्नो प्रगति र आत्मविश्वास स्कोर ट्र्याक गर्न - निःशुल्क खाता बनाउनुहोस्।

सिङ्गो शब्द

कुनै उपसर्ग वा प्रत्यय नजोडिएको, आफैँमा पूरा अर्थ दिने मूल शब्दलाई सिङ्गो शब्द भनिन्छ। यसलाई टुक्रा पार्न मिल्दैन।

🔐

यहाँ अरू १८ खण्ड छन् - सबै पढ्न लगइन गर्नुहोस्।

क्रियाकलाप १

बुँदा टिपोट

बुँदा टिपोट गर्दा ध्यान दिनुपर्ने पक्षदिइएको पाठ वा अनुच्छेद स्पष्ट हुनेगरी पढ्ने। महत्त्वपूर्ण शब्द वा शब्दावलीलाई रेखाङ्कन गर्ने। शब्द नदोहोर्‍याउने। मुख्य मुख्य बुँदा टिप्ने। टिपिएका बुँदालाई संशोधन र परिमार्जन गर्ने। निर्देशित सङ्ख्यामा बुँदालाई अन्तिम रूप दिने। अपूर्ण वाक्य र असमापिका क्रियापदको प्रयोग गर्ने। आवश्यकता हेरी शीर्षक दिने।
कार्यवक्तृताको कुनै एक अनुच्छेद रोजेर चार बुँदा टिपोट गर्नुहोस्।
🔐

यो क्रियाकलाप १ (जम्मा ६) को झलक हो - पूरै हेर्न लगइन गर्नुहोस्।

ज्येष्ठ नागरिकहरूप्रति हाम्रो दायित्व वक्तृता विधाको पाठ हो। वक्तृता रूपक विधाअन्तर्गतको उपविधा हो।

🔐

याद राख्नुपर्ने अरू ९ बुँदा छन् - बाँकी हेर्न लगइन गर्नुहोस्।

वक्तृता भनेको के हो? यसको महत्त्व लेख्नुहोस्।
वक्तृता र संवादबिच के फरक छ?
ज्येष्ठ नागरिकहरूका खारिएको ज्ञान र अनुभव हाम्रा लागि मार्गदर्शन हुन्। यसमा तपाईं सहमत हुनुहुन्छ कि असहमत? तर्क दिनुहोस्।
ज्येष्ठ नागरिकप्रति हाम्रा दायित्व के के हुन्?
वक्तृताको संरचना कस्तो हुन्छ?
वक्तृता प्रस्तुत गर्दा के कुरामा ध्यान दिनुपर्छ?
सिङ्गो शब्द भनेको के हो? कसरी चिन्ने?
प्रत्यय भनेको के हो? उपसर्गसँग यसको फरक लेख्नुहोस्।
करण र अकरण भनेको के हो? उदाहरण दिनुहोस्।
१०शिरबिन्दु र चन्द्रबिन्दुबिच के फरक छ?

प्रश्न १ / १०

1ज्येष्ठ नागरिकहरूप्रति हाम्रो दायित्व कुन विधाको पाठ हो?
🔐

यस विषयको भिडियो हेर्न लगइन गर्नुहोस्।

स्लाइड १ / ४
पाठ १३ · वक्तृता

ज्येष्ठ नागरिकहरूप्रति हाम्रो दायित्व

वक्ता अभिलेख पासवान · नेपाली, कक्षा ७

ज्येष्ठ नागरिकहरूका खारिएको ज्ञान र अनुभव हाम्रा लागि मार्गदर्शन हुन्।

वक्तृता र संवाद, के फरक?

🗣️ वक्तृता
एक जना बोल्छन्, बाँकी सुन्छन्
श्रोताले बिचमा सोध्न पाउँदैनन्
पहिलो पटकमै प्रस्ट हुनुपर्छ
क्रम र तर्क मिलेको हुनुपर्छ
💬 संवाद
दुई वा बढी जना पालैपालो बोल्छन्
नबुझे फेरि सोध्न पाइन्छ
कुरा बिस्तारै खुल्दै जान्छ
पाठ ३ स्वरोजगारीको महत्त्व यसकै उदाहरण

🔐

8 more slides are waiting

Create a free account to watch the full presentation.

Create free account Sign in

प्रस्तोता नोट: पाठ सुरु गर्नुअघि एउटा प्रश्न सोध्नुहोस्: तपाईंको घरमा सबैभन्दा उमेर पुगेको मान्छे को हो, र पछिल्लो पटक उहाँसँग बसेर कति बेर कुरा गर्नुभयो? पर्खनुहोस्, र उत्तर सुन्नुहोस्। धेरैले थाहा छैन भन्छन्। त्यही मौनतालाई पाठको ढोका बनाउनुहोस्। अनि विधा भन्नुहोस्: यो वक्तृता हो, अर्थात् कसैले मञ्चमा उभिएर भनेको कुरा। पाठ ३ मा संवाद पढेका थियौँ, त्यहाँ दुई जना बोल्थे। यहाँ एक जना बोल्छन् र बाँकी सुन्छन्। यो फरक सम्झाएर राख्नुहोस्, दोस्रो स्लाइडपछि यही फरक खोल्नेछौँ।