अवसरको सदुपयोग दैनिकी विधाको पाठ हो। दिनदिनै गरेका कार्यको मौखिक तथा लिखित वर्णनमा आधारित रचनालाई दैनिकी भनिन्छ। यस पाठमा दीपा नाम गरेकी विद्यार्थीले तिन दिनमा गरेका काम आफ्नै दैनिकीमा लेखेकी छन्, र ती तिनै दिन फुर्सदको समयलाई सदुपयोग गरेका उदाहरण बनेका छन्।
फुर्सदको समयलाई कुनै सिर्जनात्मक काममा लगाउने कार्यलाई अवसरको सदुपयोग भनिन्छ। ध्यान दिनुहोस्, यसमा दुई शब्द छन्: फुर्सद र सिर्जनात्मक। फुर्सद सबैलाई हुन्छ, तर त्यो समयमा के गर्ने भन्ने छनोटले फरक पार्छ। यस पाठमा दीपाले आफ्नो फुर्सदको समयलाई विविध सिर्जनात्मक कार्य र भ्रमण अवलोकन गरेर अवसरको सदुपयोग गरेकी छिन्।
दैनिकीका तिन दिन
| दिन | के गरिन् | के पाइन् |
|---|---|---|
| पहिलो | विद्यालयमा अतिरिक्त क्रियाकलापअन्तर्गत चित्रकला प्रतियोगिता र प्रदर्शनी | चित्रकलाको नतिजामा प्रथम भइन् |
| दोस्रो | शिवपुरी नागार्जुन राष्ट्रिय निकुञ्जअन्तर्गत पर्ने तारकेश्वर क्षेत्रमा पदयात्रा र तारकेश्वर मन्दिरको दर्शन | सद्भावना र मित्रता भएको ठाउँमा आनन्दको अनुभव हुन्छ भन्ने सिकिन् |
| तेस्रो | इन्द्रजात्रा अवलोकन | जातीय विविधताभित्र एकता भएको देशको ज्वलन्त उदाहरण प्रत्यक्ष महसुस गरिन् |
लामो उत्तरको नमुना
फुर्सदको समयलाई कुनै सिर्जनात्मक काममा लगाउने कार्यलाई अवसरको सदुपयोग भनिन्छ। यस पाठमा दीपाले आफ्नो फुर्सदको समयलाई विविध सिर्जनात्मक कार्य र भ्रमण अवलोकन गरेर अवसरको सदुपयोग गरेकी छिन्।
पहिलो दिनको दैनिकीमा म पात्रको विद्यालयमा अतिरिक्त क्रियाकलापअन्तर्गत चित्रकला प्रतियोगिता र प्रदर्शनीको आयोजना गरिएको थियो। उक्त प्रतियोगिताको निर्णायकमा चित्रकारलाई बोलाइएको र उनले बनाएको चित्रले सबैको ध्यान आकर्षित गरेको थियो। निर्णायकले अवसरको चित्रमार्फत समयको महत्त्व प्रष्ट्याएका थिए। चित्र प्रदर्शनीपछि चित्रकलाको नतिजा आएको र त्यसमा म पात्र प्रथम भएकी थिइन्।
त्यस्तै दोस्रो दिन पदयात्रा गरेर म पात्रले समयको सदुपयोग गरेको देखिन्छ। पदयात्राको गन्तव्य काठमाडौँ उपत्यकाको शिवपुरी नागार्जुन राष्ट्रिय निकुञ्जअन्तर्गत पर्ने तारकेश्वर क्षेत्रमा पदयात्रा र तारकेश्वर मन्दिरको दर्शन गर्नु थियो। त्यहाँ उनले जहाँ सद्भावना र हार्दिक मित्रता छ त्यहाँ जस्तो परिस्थितिमा पनि आनन्दको अनुभव हुन्छ, तसर्थ जुन ठाउँमा सद्भावना, मेलमिलाप र सहकार्य हुन्छ त्यस्तो परिवार वा समाजको समूहमा सबै खुसी र सुखी हुन्छन् भन्ने कुरा सिक्ने अवसरसमेत पाइन्।
तेस्रो दिन म पात्रले इन्द्रजात्रा हेरेर समयको सदुपयोग गरिन्। त्यहाँ उनीहरूले इन्द्रजात्राका बारेमा धेरै जानकारी पनि हासिल गर्छन्। इन्द्रजात्रा हेर्नका लागि त्यहाँ दीपाले विविध वेशभूषामा उपस्थित भएका मानिसहरू देख्छिन्। त्यसबेला उनलाई हाम्रो देश जातीय विविधताभित्र एकता भएको देशको ज्वलन्त उदाहरण हो भन्ने प्रत्यक्ष महसुस गर्ने अवसर मिलेको थियो।
अतः अवसरको सदुपयोग पाठमा म पात्रले समयको सदुपयोग गरिन् जसले गर्दा उनलाई व्यावहारिक ज्ञान प्राप्त गर्नुका साथै मनोरञ्जनसमेत गर्ने अवसर प्राप्त भयो। म पात्रले जस्तै हामीले पनि कुनै काम गर्न अनुकूल स्थिति वा मौका आउँदा सिर्जनात्मक कार्यमा आफूलाई लगाई अवसरको सदुपयोग गर्नुपर्छ।
दैनिकीका तिनै दिन ध्यान दिएर हेर्नुहोस्, हरेकमा एउटै ढाँचा छ: केही गरिन्, र त्यसबाट केही सिकिन्। चित्र बनाइन् र समयको महत्त्व बुझिन्। पदयात्रा गरिन् र सद्भावनाको महत्त्व बुझिन्। जात्रा हेरिन् र विविधतामा एकता देखिन्। यही दोस्रो भाग नै दैनिकीलाई समयतालिकाभन्दा फरक बनाउँछ। जुन दैनिकीमा के गरेँ मात्र लेखिन्छ, त्यो सूची हो। जुनमा के सिकेँ पनि लेखिन्छ, त्यो दैनिकी हो।
दैनिकी लेख्ने तरिका
| भाग | के लेख्ने |
|---|---|
| मिति र वार | माथि, स्पष्ट देखिने गरी |
| ठाउँ | कहाँ भएको हो |
| घटना | के भयो, सिलसिलाबद्ध रूपमा |
| अनुभूति | आफूलाई कस्तो लाग्यो |
| निष्कर्ष | यसबाट के सिकेँ |
चिठी अर्को मान्छेका लागि लेखिन्छ। दैनिकी आफ्नै लागि लेखिन्छ। यही फरकले भाषा फरक बनाइदिन्छ। दैनिकीमा औपचारिकता चाहिँदैन, आफूलाई साँच्चै जे लाग्यो त्यही लेख्न सकिन्छ। त्यसैले यसमा म धेरै आउँछ। तर एउटा कुरा ध्यान दिनुहोस्: आफ्नै लागि लेखिए पनि मिति र ठाउँ नछुटाउनुहोस्, नत्र वर्षौँपछि आफैँले पढ्दा कुरा बुझिँदैन।
पूरा पाठ तपाईंकै लागि तयार छ
क्रियाकलाप, अभ्यास परीक्षा, प्रस्तुतीकरण र भिडियो हेर्न - र हरेक विषयमा आफ्नो प्रगति र आत्मविश्वास स्कोर ट्र्याक गर्न - निःशुल्क खाता बनाउनुहोस्।
प्राविधिक र पारिभाषिक शब्द
कुनै खास क्षेत्रमा मात्र प्रयोग हुने शब्दलाई प्राविधिक शब्द र कुनै विषयको निश्चित अर्थ जनाउन तोकिएको शब्दलाई पारिभाषिक शब्द भनिन्छ।
यहाँ अरू १३ खण्ड छन् - सबै पढ्न लगइन गर्नुहोस्।
यो क्रियाकलाप १ (जम्मा ६) को झलक हो - पूरै हेर्न लगइन गर्नुहोस्।
अवसरको सदुपयोग दैनिकी विधाको पाठ हो। दिनदिनै गरेका कार्यको वर्णनमा आधारित रचना दैनिकी हो।
याद राख्नुपर्ने अरू ९ बुँदा छन् - बाँकी हेर्न लगइन गर्नुहोस्।
प्रश्न १ / १०
यस विषयको भिडियो हेर्न लगइन गर्नुहोस्।